„Niżyńska piano forte” – poruszający, kameralny spektakl choreograficzny inspirowany życiem i twórczością Bronisławy Niżyńskiej.

“Niżyńska piano forte” @Sztuki Nowej to kameralny spektakl choreograficzny inspirowany biografią i twórczością Bronisławy Niżyńskiej – jednej z najważniejszych postaci XX-wiecznej awangardy w tańcu. Punktem wyjścia do spektaklu stały się przełomowe chwile z jej życia. Osobisty kryzys oraz potrzeba pełnego artystycznego wyrażenia się stały się impulsem do wypracowania własnej podmiotowości i swojego języka choreograficznego. W spektaklu biografia Niżyńskiej zostaje przetworzona nie w formę narracji, lecz w strukturę ruchu, rytmu i napięć budujących dramaturgię spektaklu. 

• Bronisława Niżyńska (1891–1972) – polska tancerka i choreografka, siostra słynnego tancerza Wacława Niżyńskiego. W latach 1921-1925 pracowała w najbardziej eksperymentalnym zespole baletowym początku wieku — w Baletach Rosyjskich Sergiusza Diagilewa. Miała kontakt z najwybitniejszymi artystami epoki (m. in. I. Strawiński, P. Picasso, H. Matisse). Współtworzyła nowy język tańca wykraczający poza balet klasyczny. W tym okresie powstały jej najważniejsze choreografie, w tym Les Noces. W kolejnych latach pracowała jako choreografka w Europie i USA. Od lat 30. XX wieku chętniej zajmowała się nauczaniem tańca. W czasie II wojny światowej, i po niej, była związana z amerykańskimi szkołami baletowymi. 

Spektakl podejmuje dialog z "Les noces" (1923) – przełomowym dziełem choreograficznym Niżyńskiej do muzyki Igora Strawińskiego, często opisywanym jako protofeministyczne. Daniela Komędera – choreografka i wykonawczyni – konstruuje performatywny portret artystki, badając relacje między ciałem, rytmem i strukturą. Warstwę dźwiękową spektaklu współtworzy na żywo Katarzyna Piszek (Kasai), materializując muzykę i wokal jako równorzędne elementy dramaturgiczne. Dialog ruchu i dźwięku pozwala obserwować proces odzyskiwania głosu – rozumianego symbolicznie jako akt dojrzewania do emancypacji. 

"Niżyńska piano forte" stawia pytania o pozycję współczesnej kobiety–choreografki i tancerki oraz o proces budowania własnego języka twórczego w warunkach presji osobistych, historycznych, społecznych i instytucjonalnych.

Po spektaklu zapraszamy na rozmowę z twórcami spektaklu, którą poprowadzi dramaturżka, Patrycja Babicka.

Twórcy:

Reżyseria: Aneta Jankowska, Dawid Żakowski

Dramaturgia: Patrycja Babicka

Choreografia i wykonanie: Daniela Komędera

Muzyka i wykonanie: Katarzyna Piszek

Kostiumy: Dominik Więcek

Światło: Tadeusz Perkowski 

Produkcja: Sztuka Nowa

Sztuka Nowa to założony w 2009 roku przez Dawida Żakowskiego, warszawski kolektyw teatralny. Tworzy spektakle na styku teatru fizycznego, tańca i performansu. Zespół rozwija autorskie, eksperymentalne formy pracy scenicznej, często oparte na ciele, ruchu i nowej dramaturgii. 

PODGLĄD SALI